SCÉAL NÓ SCÉALA?

Tá roinnt míthuiscintí coitanta ann i dtaobh an dá fhocal seo. Tuigtear do dhaoine gurb é ‘scéala’ an uimhir iolra de ‘scéal’. Ní hamhlaidh atá: is é ‘scéalta’ uimhir iolra an fhocail ‘scéal’. Ní fíor ach oiread gur leagan malartach de ‘scéal’ is ea ‘scéala’. Is focal faoi leith atá ann a bhfuil a iontráil féin aige in FGB.

An bhfuil difear céille idir ‘scéal’ agus ‘scéala’, mar sin? Is mar seo a rinne an tAthair Peadar Ua Laoghaire cur síos air:

The word scéala means an account or intimation. Tháinig scéala, word came; cuir scéala chuige, send him word, not send him stories. (Notes on Irish Words and Usages: 96).

Níl an dealú céille chomh glan agus a thug an tAthair Peadar le fios (nó níl inniu, ar aon nós). Tá na bríonna account, word ag baint le ‘scéal’ chomh maith. Is beag duine a gheobhadh locht ar ‘Tháinig scéal’ nó ‘Cuir scéal chuige’. Bíodh sin mar atá, ní bheadh dealramh ar bith ar Suigh síos agus inis scéala dom ná Le scéala fada a dhéanamh gairid.