MÉID / MÉAD

  1. Cleas coitianta i dteangacha áirithe inscne an fhocail a athrú chun casadh a chur sa chiall. Sa Fhraincis, mar shampla, is ionann livre (fir.) agus ‘leabhar’ ach is é atá san fhocal livre (bain.) ná punt airgid nó punt meáchain. Ní heol dom ach focal amháin i nGaeilge a úsáidtear ar an gcaoi sin, i.e. ‘méid’. ‘Líon’ nó ‘suim’ an chiall atá le ‘méid’ (fir.): ‘B’iontach liom an méid daoine a bhí ann.’ ‘Déarfaidh mé an méid seo leat…’ agus araile.
    Is é an chiall atá le ‘méid’ (bain.) ná size. ‘Cén mhéid a chaitheann tú sna bróga?’ ‘Tá méid mhór sa ghloine sin.’
     
  2. Níl san fhocal ‘méad’ ach an t-ainm teibí céime de ‘méid’, a úsáidtear le míreanna mar ‘cá’ agus ‘dá’. An uimhir uatha a leanann é i gcónaí: ‘Cá mhéad bliain a chaith tú ansin?’ ‘Níl fortún, dá mhéad, nach gcaitear faoi dheireadh.’