SÉIMHIÚ LOCHTACH: BATA FEAR SIÚIL

Tá a fhios ag cách go gcuirtear ainmfhocal neamhchinnte sa tuiseal ginideach tar éis ainmfhocail eile: gléas + ceol = gléas ceoil; seirbhís + lónadóireacht = seirbhís lónadóireachta.

Ach cuir i gcás go bhfuil ainmfhocal eile ag teacht roimh 'gléas ceoil' - sin nó ainm briathartha nó réamhfhocal comhshuite nó rud éigin eile a chuireann ainmfhocail sa tuiseal ginideach de ghnáth. An 'ag seinm gléis cheoil' a bheadh ann? An bhfuil a leithéid de rud ann agus 'Stiúrthóir Seirbhíse Lónadóireachta'?

An chomhairle is fearr ná aonaid chéille mar 'gléas ceoil' agus 'seirbhís lónadóireachta' a fhágáil gan infhilleadh: 'ag seinm gléas ceoil', 'Stiúrthóir Seirbhís Lónadóireachta' srl.

Botún coitianta a dhéantar ná túslitir an ionaid chéille a shéimhiú i gcónaí, m.sh. 'ag seinm ghléas ceoil', 'Stiúrthóir Sheirbhís Lónadóireachta.' Is é is cúis leis sin, is dócha, ná sraith eile rialacha a bhaineann le hainmfhocail Ghaeilge i ndiaidh a chéile. 'Hata fhear an tí', 'in éadan Bhunreacht na hÉireann', 'greann mhuintir Chorcaí' a deirtear, i.e. séimhítear túslitir an aonaid chéille agus ní infhilltear. Ach féach go bhfuil 'fear an tí', 'Bunreacht na hÉireann' agus 'muintir Chorcaí' go léir cinnte.

Cabhraíonn an dá shampla seo le daoine an difear a thabhairt slán

(1) bata fear siúil (neamhchinnte)

(2) hata fhear an tí (cinnte)